Het begin van Wouts verhaal

Interviewer: Goedemiddag Wout, bedankt dat je tijd maakt voor dit interview. Kan je jezelf even kort voorstellen?

Wout: Ik ben Wout De Coster. Ik heb al dertien jaar multiple sclerose (MS). Ik was twintig jaar toen ik de diagnose kreeg. Sinds ongeveer tien jaar gebruik ik medicinale cannabis.

Interviewer: Hoe hebben ze destijds ontdekt dat je MS had?

Wout: Plots werd ik blind aan mijn linkeroog. Ik dacht eerst dat er zeep of iets dergelijks in mijn oog was gekomen, maar het werd steeds erger. Uiteindelijk ben ik naar de spoedafdeling gegaan. Na drie dagen onderzoeken en een lumbaalpunctie kreeg ik de diagnose MS. Ik was net twintig jaar, dus dat kwam hard binnen.

Het verloop van de ziekte

Interviewer: Hoe is de ziekte de afgelopen dertien jaar geëvolueerd?

Wout: De eerste twee jaar gingen hard achteruit. Ik kreeg uitval in mijn linkerbeen, blijvende zenuwpijnen en spasmen. Mijn leven werd erdoor overgenomen.

Interviewer: Je zei dat je veel medicatie hebt geprobeerd. Wat gebruikte je toen?

Wout: Dat begon met opiaten: gabapentine, diazepam, noem maar op. Maar door de overvloed aan medicatie ben ik uiteindelijk mijn galblaas kwijtgeraakt. Ik verdroeg medicatie niet meer zo goed en ben op zoek gegaan naar alternatieven. Omdat ik recreatief al cannabis gebruikte, merkte ik dat dit verlichting gaf. Samen met mijn huisarts en neuroloog ben ik toen de weg van medicinale cannabis ingeslagen.

De overstap naar cannabis

Interviewer: Hoe reageerden je huisarts en neuroloog?

Wout: Ze stonden er vrij open tegenover. Ze zagen bij andere patiënten ook dat cannabis een heilzaam effect kan hebben. Daar heb ik geluk mee gehad, want niet elke arts staat daar zo voor open.

Interviewer: Wat is voor jou het verschil tussen recreatief en medicinaal gebruik?

Wout: Dat is een dunne grens. Ik ken mensen die zeggen dat ze recreatief gebruiken, maar eigenlijk gebruiken ze het tegen ADHD, rugpijn of andere klachten. Ze beseffen vaak pas later dat het een medisch effect heeft. Recreatief is voor mij eerder gebruiken om te lachen of samen te roken, terwijl medicinaal gaat over pijnverlichting en levenskwaliteit.

Pijnbestrijding

Interviewer: Wat doet cannabis concreet voor jou?

Wout: Het haalt de pijn weg. Als ik op een schaal van tien een pijnscore van acht heb, dan brengt cannabis dat terug naar twee of drie. En het effect houdt lang aan, soms acht tot twaalf uur, afhankelijk van de soort.

Interviewer: Voel je dan ook nog een roes?

Wout: Nauwelijks. Ik heb een tolerantie opgebouwd. Bovendien gebruik ik soorten met een goede verhouding THC en CBD, waardoor het effect meer medisch is dan recreatief.

Wetgeving en voorschriften

Interviewer: In België kan enkel Sativex legaal worden voorgeschreven voor MS, klopt dat?

Wout: Ja, maar zelfs dat is grijze zone. Mijn neuroloog zegt altijd: als de politie hier binnenvalt, kan ze alles in beslag nemen. Sativex is niet volledig wettelijk geregeld. Het is het enige product dat officieel beschikbaar is, maar dat maakt het nog niet écht legaal.

Interviewer: Maar als je een voorschrift hebt, kan je het toch gewoon tonen?

Wout: In principe wel, maar juridisch blijft het complex. Mijn neuroloog zegt dat ze het risico neemt. Ik krijg bijvoorbeeld Bedrocan voorgeschreven, uit Nederland. Dat mag voorgeschreven worden, ik mag het daar afhalen, maar ik mag het officieel niet de grens overbrengen. Dat is absurd.

Kosten en kwaliteit

Interviewer: Hoe zit het met de kostprijs?

Wout: In Nederland mag elke apotheek zelf de prijs bepalen. Die kan sterk verschillen. Bovendien werkt Bedrocan voor mij niet voldoende, vooral door de verhouding tussen THC en CBD. Daarom ga ik ook af en toe naar coffeeshops om soorten te vinden die beter werken.

Rijbewijs en rechtszaak

Interviewer: Je kwam in het nieuws omdat je je rijbewijs bent kwijtgeraakt. Wat is er precies gebeurd?

Wout: Ik wilde meer vrijheid, omdat het openbaar vervoer voor rolstoelgebruikers in België slecht toegankelijk is. Dus heb ik mijn rijbewijs gehaald, met goedkeuring van Vias en mijn artsen. In februari 2023 werd ik tijdens een Bob-controle aan de kant gezet. De politie deed een speekseltest, die positief was. Ik had die dag niet gebruikt, maar had een emotionele dag gehad en rode ogen van tranen. Toen ze mijn rolstoel in de koffer zagen liggen, veranderde hun houding, maar de test was al gebeurd.

Interviewer: En dan?

Wout: Ik moest mijn rijbewijs meteen inleveren. Na vijftien dagen kon ik het terugkrijgen door volledig te stoppen met cannabis, wat veel pijn veroorzaakte. Enkele maanden later kreeg ik een uitnodiging voor een onderzoek bij een gerechtelijke arts, inclusief haar- en bloedtests. Nog voor de politierechter uitspraak deed, moest ik mijn rijbewijs opnieuw inleveren.

Interviewer: Wat besloot de rechter?

Wout: De rechter gaf me een preek en had weinig begrip voor mijn situatie. Hij zag geen verschil tussen medicinale en recreatieve gebruikers. Ik kreeg één kans om te stoppen met cannabis, maar dat ging niet. Mijn omgeving smeekte me zelfs om opnieuw te beginnen, omdat ik veel pijn had. Het kwam erop neer: kiezen tussen mijn medicatie of mijn rijbewijs.

Speekseltesten en betrouwbaarheid

Interviewer: Denk je dat veel mensen het moeilijk vinden om het verschil tussen recreatief en medicinaal gebruik te begrijpen?

Wout: Ja. De media helpen daar niet mee: koppen als “man rijdt kind dood onder invloed van cannabis” doen mensen geloven dat het altijd om roesgebruik gaat. Speekseltesten meten THC nog dagen nadat je gebruikt hebt, ook al ben je al lang nuchter. Dat is oneerlijk.

Interviewer: Zijn er verschillen met andere medicatie?

Wout: Ja, er is een dubbele standaard. Mensen gebruiken antidepressiva, slaapmedicatie of opiaten, wat vaak gevaarlijker is voor het rijgedrag, maar daar wordt niet op getest. Cannabis wordt strenger aangepakt.

Afkicken van opiaten

Interviewer: Je gebruikte vroeger opiaten. Hoe moeilijk was het om daarmee te stoppen?

Wout: Heel moeilijk. Ik gebruikte dagelijks vijf Tramadol-tabletten en drie Contramal-retards. Ik heb er twee jaar over gedaan om volledig af te bouwen. Uiteindelijk heb ik met behulp van cannabis-edibles mijn laatste pilletje kunnen loslaten. Binnen twee weken was ik van de laatste dosis af. De afkickverschijnselen waren zwaar: zweten, trillen, slapeloosheid. Cannabis heeft me geholpen.

Toekomst en regelgeving

Interviewer: Hoe zie jij de toekomst voor medicinale cannabis in België?

Wout: Ik hoor wel dat politici er werk van willen maken, maar in de praktijk gebeurt er weinig. Ik ben vorig jaar naar een bijeenkomst van Smart on Drugs in Gent geweest. Daar stelde ik de vraag waarom euthanasie zo makkelijk kan, terwijl patiënten met een plantje in de illegaliteit moeten leven. Iedereen was het eens dat er iets moet veranderen, maar concrete stappen blijven uit.

Interviewer: Wat zou voor jou de ideale oplossing zijn?

1. Zelfkweek – Patiënten moeten hun eigen planten kunnen telen, bijvoorbeeld tot tien planten.
2. Social clubs – Patiënten moeten samen kunnen kweken en begeleiden.
3. Medicinale dispensaria – Speciale apotheken voor cannabisproducten, los van de farmaceutische industrie, met kennis en begeleiding voor patiënten.

Slotboodschap

Interviewer: Wat zou je beleidsmakers willen meegeven?

Wout: Haal ons uit de marginaliteit. Laat patiënten niet gedwongen de illegaliteit in. Geef ons toegang tot veilige, gecontroleerde medicatie en de mogelijkheid om volwaardig deel te nemen aan de samenleving.

Interviewer: Gebruik je naast cannabis nog andere medicatie?

Wout: Alleen om de zes maanden Ocrevus, een MS-remmer. Verder niets meer.

Interviewer: Bedankt, Wout, voor dit openhartige gesprek.